TÜİK’in yayımladığı 2025 yılı gelir dağılımı verileri, ne yazık ki Van halkı için şaşırtıcı değil ama bir o kadar da can yakıcı. Ülkenin batısında refah seviyeleri konuşulurken, Van, Muş, Bitlis ve Hakkâri’den oluşan TRB2 bölgesi, 172 bin 552 TL’lik yıllık ortalama gelirle Türkiye’nin en fakir bölgesi ilan edildi.
Bu sadece bir istatistik değil; bu, Van sokaklarındaki babanın evine ekmek götürürken çektiği çilenin, gencin geleceğe dair kuramadığı hayallerin belgesidir. Başkent Ankara’da ortalama gelir 450 bin liraya dayanmışken, Vanlı bir vatandaşın Ankara’dakinin dörtte biri kadar bile kazanamaması, bu toprakların makus talihi değil, açık bir ihmalin ve gelir adaletsizliğin göstergesidir.
SOSYAL ADALET Mİ? VAN’A HİÇ UĞRAMADI!
Verilerdeki asıl facia ise gelir adaletsizliğinde gizli. Türkiye genelinde en yüksek gelire sahip %20’lik kesim, toplam gelirin neredeyse yarısını (%48) tek başına cebine indirirken, en alt tabaka %6,4 ile hayatta kalmaya çalışıyor.
Van özelinde ise durum daha da vahim. Bölge halkı zaten düşük olan geliri paylaşmaya çalışırken, bir yandan da yüksek enflasyon ve maliyetlerle boğuşuyor. Şirket sahipleri ve işverenlerin geliri bir milyon lirayı aşarken, yevmiyeyle çalışan bir Vanlı 186 bin lira ile yılı kapatmak zorunda kalıyor. Bu nasıl bir terazidir ki, doğunun kadim kenti Van, her yıl açıklanan bu raporlarda bir santim bile ileri gidemez, her defasında listenin en dibine demir atar?
BU BİR İSTATİSTİK DEĞİL, BU BİR İHMALİN RESMİDİR!
Buradan yetkililere sormak gerekiyor? Van’ın kalkınması için verilen sözler, hazırlanan projeler nerede?
Eğitim seviyesine göre bile bakıldığında, bir okul bitirmeyenlerin geliri açlık sınırında gezerken, yükseköğretim mezunu gençlerimiz dahi hak ettikleri kazancın yanına yaklaşamıyor. Sanayi, hizmet ve tarım sektörlerindeki artışlar bile Van’ın yoksulluğunu maskeleyemiyor. Şehrin havalimanındaki uçuş iptallerinden, sınır ticaretindeki kısıtlamalara kadar her engel, Van’ı bu "en düşük gelirli bölge" bataklığına biraz daha saplıyor.
Van halkı artık "sabredin" nasihatlerini değil, somut yatırımları ve gerçek bir ekonomik kalkınmayı hak ediyor. Biz bu ülkenin üvey evladı mıyız ki, her zenginlik paylaşıldığında en son, her fatura ödendiğinde en başa yazılıyoruz?