Özellikle 8 Eylül 1999 tarihinde yapılan yasal düzenleme ile değişen şartlar, bugün EYT kapsamına girenler ile girmeyenler arasında keskin bir çizgi çekmiş durumda. 1999 öncesi iş hayatına atılanlar yaş şartı olmadan emekliliğe kavuşurken, bu tarihten sonra sisteme dahil olanlar için yaş ve prim dengesi çok daha farklı bir boyutta ilerliyor.
2000’li yılların başından 2008 sonrasına kadar uzanan süreçte sigorta girişi olanlar, kademeli emeklilik beklentisiyle gelişmeleri yakından takip etse de resmi makamlardan gelen açıklamalar mevcut sistemin korunacağına işaret ediyor.
EMEKLİLİKTE ÜÇ ANA DÖNEM: ŞARTLAR NASIL DEĞİŞİYOR?
8 Eylül 1999 Öncesi: EYT düzenlemesinin ana kaynağı olan bu dönemde, kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıl sigortalılık süresi ve 5000 ile 5975 arası değişen prim gününü tamamlayanlar yaş şartına bakılmaksızın emekli olabiliyor.
1999 - 2008 Arası: Bu tarih aralığında işe girenler için emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 olarak uygulanıyor. Normal emeklilik için 7000 prim günü gerekirken, 25 yıl sigortalılık ve 4500 prim günü ile kısmi emeklilik hakkı tanınıyor.
Mayıs 2008 Sonrası: Bu tarihten itibaren sisteme girenler için prim gün sayısı kademeli olarak artıyor. 2008 sonunda 4600 olan gün şartı, 2016 ve sonrasında işe başlayanlar için 5400 güne kadar yükseliyor.
3600 GÜNLE EMEKLİLİK: KİMLERİ KAPSIYOR?
Kısmi emeklilik olarak da bilinen 3600 gün şartı, yalnızca 8 Eylül 1999’dan önce sigorta girişi olanları kapsayan bir avantaj. Ancak burada da yaş şartı, 15 yıl hizmet ve 3600 prim gününün tamamlandığı tarihe göre kademeli olarak artıyor. Örneğin, bu şartları 2002 yılından önce sağlayan bir kadın 50, erkek ise 55 yaşında emekli olabilirken; şartları 2014 yılından sonra tamamlayan bir erkek için yaş sınırı 60’a kadar çıkabiliyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK ÇIKACAK MI? BAKANLIKTAN SON DURUM
• 2000-2008 arası girişli ve EYT kapsamı dışında kalan çalışanlar “kademeli emeklilik” düzenlemesi bekliyor.
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, mevcut sistemde değişiklik planlanmadığını açıkladı.
• Prim ve yıl şartlarının mevcut haliyle devam edeceği vurgulandı.
• Yakın vadede yeni bir kademeli emeklilik yasası beklenmiyor.