Eğitim, sağlık hizmetlerine erişim, hane halkı geliri ve genel yaşam kalitesi gibi çok sayıda parametrenin bir arada değerlendirildiği sosyoekonomik gelişmişlik raporu, Türkiye'nin refah pastasından en az pay alan ilçelerini gün yüzüne çıkardı. 26 milyondan fazla hanenin verilerinin işlendiği bu kapsamlı analiz, ekonomik büyümenin yurt geneline eşit yayılmadığı gerçeğini bir kez daha kanıtladı.
KIRSALIN KANAYAN YARASI: GÖÇ, İŞSİZLİK VE ALTYAPI EKSİKLİĞİ
Yayımlanan raporun detaylarına bakıldığında, listenin en alt sıralarında yer alan yerleşim yerlerinin ortak bir kaderi paylaştığı görülüyor. Bu 15 ilçenin neredeyse tamamı, ekonomisi sadece geleneksel tarım ve hayvancılığa dayanan kırsal bölgelerden oluşuyor. Fabrikalaşmanın ve sanayi yatırımlarının hiç uğramadığı bu bölgelerde en büyük sorun "beyin ve kas göçü". Genç nüfusun iş bulma umuduyla büyük metropollere göç etmesi, ilçelerde sadece yaşlı nüfusun kalmasına ve ekonomik çarkların adeta durmasına neden oluyor.
SİNOP DETAYI DİKKAT ÇEKTİ: İŞTE YOKSULLUK LİSTESİNDEKİ O İLÇELER
TÜİK verilerinde en çok dikkat çeken detaylardan biri, Karadeniz bölgesinden özellikle Sinop ilinin listede büyük bir ağırlığa sahip olmasıydı. İşte sosyoekonomik göstergelere göre Türkiye'nin en yoksul 15 ilçesi ve kanayan yaraları:
- Bayramören (Çankırı): Nüfusu sadece 2 bin civarında olan bu küçük ilçe, yetersiz altyapı ve kısıtlı sağlık hizmetleri nedeniyle sürekli dışarıya göç veriyor.
- Pınarbaşı (Kastamonu): Yemyeşil doğasına rağmen turizm potansiyelini gelire dönüştüremeyen 5 bin nüfuslu ilçe, yüksek işsizlikle mücadele ediyor.
- Sinop'un 6 İlçesi Birden (Dikmen, Saraydüzü, Türkeli, Erfelek, Durağan, Ayancık): Listenin en çarpıcı tarafı Sinop oldu. Ormancılıkla geçinen Dikmen ve Saraydüzü, sel felaketlerinin vurduğu Ayancık, tarım dışında bir alternatifi olmayan Durağan ve turizm fırsatlarını kaçıran Türkeli ile Erfelek, Türkiye'nin ekonomik olarak en zor durumdaki yerleşimleri arasına girdi.
- Felahiye (Kayseri): İç Anadolu'nun bu ilçesinde tarımsal sulama problemleri ve sağlık tesislerinin yetersizliği ekonomik daralmayı tetikliyor.
- Doğansar (Sivas): Ağır kış şartlarının ticareti zorlaştırdığı ilçe, yatırım eksikliği nedeniyle ekonomik anlamda oldukça durağan.
- Derebucak (Konya): Toros Dağları'nın eteklerinde yer alan bölge, su kaynaklarının kısıtlı olması ve iş sahalarının darlığı sebebiyle gelişemiyor.
- Çamoluk (Giresun): Ulaşım ve altyapı sorunları, ilçenin tarım ve hayvancılık dışına çıkmasına engel oluyor.
- Kemaliye (Erzincan): Tarihi ve kültürel dokusuna rağmen ekonomik yapısını çeşitlendiremeyen ilçe, gençlerini şehre kaptırıyor.
- Yayladere (Bingöl): Dağlık ve engebeli coğrafyası, 2 bin nüfuslu ilçede hayvancılık dışında bir geçim kaynağına izin vermiyor.
- Pervari (Siirt): 32 bin ile listenin en kalabalık ilçesi olmasına rağmen; coğrafi dezavantajlar ve istihdam yaratılamaması nedeniyle Güneydoğu'nun en fakir noktalarından biri konumunda.
KALKINMA POLİTİKALARI İÇİN YENİ BİR REÇETE ŞART
Uzmanlar, TÜİK tarafından kamuoyu ile paylaşılan bu "yoksulluk röntgeninin", aslında devletin ekonomi yönetimi için çok net bir yol haritası sunduğunu belirtiyor. Sadece toprağa ve iklime bağımlı kalan bu ilçelerin kaderini değiştirmek için, bölgeye özel yatırım teşviklerinin acilen devreye sokulması, alternatif turizm projelerinin desteklenmesi ve gençleri memleketlerinde tutacak istihdam garantili kalkınma adımlarının atılması bekleniyor.