Boğazın yeniden açılmasına yönelik uluslararası çabaların hız kazanırken, başta Van olmak üzere ülke genelinde akaryakıt fiyatlarında ciddi bir düşüş beklentisini beraberinde getirdi.
Son günlerde ABD-İsrail tarafından İran’a saldırılması ve yaşanan gerilimlerle birlikte İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla petrol arzında yaşanan sıkıntılar, Türkiye’de pompa fiyatlarına doğrudan yansımıştı.
Ancak Fransa, Almanya, İtalya, Japonya, Hollanda ve İngiltere tarafından yapılan ortak açıklama, enerji piyasalarında olumlu bir hava estirdi. Bu ülkeler, boğazda seyrüsefer güvenliğinin sağlanması için aktif katkı sunmaya hazır olduklarını duyurdu.
Açıklamada, İran’ın bölgede ticari gemilere ve enerji altyapılarına yönelik saldırıları eleştirilirken, boğazın kapatılmasının küresel enerji arzını tehdit ettiği vurgulandı. Ayrıca, uluslararası hukukun temel ilkelerinden biri olan denizlerde serbest dolaşım hakkının korunması gerektiğinin altı çizildi.
VAN'I NASIL ETKİLER?
Enerji uzmanlarına göre Hürmüz Boğazı’nın yeniden güvenli hale gelmesiyle birlikte petrol arzı normale dönecek. Bu durum, Türkiye’nin ithal ettiği petrol maliyetlerini düşürecek ve zincirleme şekilde akaryakıt fiyatlarına yansıyacak.
Özellikle sınır ticareti ve ulaşımın yoğun olduğu Van’da da son dönemlerde artan akaryakıt fiyatlarının ciddi manada düşmesi bekleniyor.
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin sadece bölgesel değil küresel etkileri olduğuna dikkat çekerken, dünya petrol ticaretinin büyük bir kısmının geçtiği bu kritik geçitte yaşanacak normalleşmenin, enerji piyasalarında dengelenme sağlayacağı öngörülüyor.
Açıklamada, "İran tarafından Körfez'de silahsız ticari araçlara yönelik son saldırıları, petrol ve doğalgaz tesisleri başta olmak üzere sivil altyapılara yönelik saldırıları ve Hürmüz Boğazı'nın İran Silahlı Kuvvetleri tarafından kapatılmasını şiddetle kınıyoruz" ifadesi yer aldı.
Bölgedeki saldırılarda yaşanan tırmanıştan endişe duyulduğu belirtilen açıklamada, "İran'ı tehditlerini, mayın döşeme operasyonlarını, insansız hava aracı ve füze saldırılarını, ticari deniz ulaşımına yönelik boğazı tıkayan tüm girişimlerini durdurmaya ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2817 numaralı kararına uymaya çağırıyoruz" denildi.
Açıklamada, denizdeki ulaşım özgürlüğünün uluslararası hukukun temel ilkelerinden biri olduğu vurgulanarak, İran'ın eylemlerinin etkisinin küresel ölçekte hissedildiği ifade edildi.
Küresel deniz taşımacılığına yönelik bu tür müdahalelerin ve enerji tedarik zincirlerinde yaşanan aksamaların dünya barışı ve güvenliği açısından tehdit oluşturduğu belirtilen açıklamada, bölgedeki petrol ve doğalgaz tesisleri dahil olmak üzere sivil altyapılara yönelik saldırıların durdurulması çağrısı yapıldı.
Açıklamada, "Boğazda deniz ulaşımı güvenliğini sağlamak için uygun çabalara katkı sağlamaya hazırız. Hazırlık planlamasına katkı sağlayan ülkelerin taahhüdünü memnuniyetle karşılıyoruz" ifadeleri kullanıldı.
Uluslararası Enerji Ajansı'nın (UEA) koordinasyonunda petrol rezervlerinin kullanımına izin verilmesinin memnuniyetle karşılandığı belirtilen açıklamada, enerji piyasalarında istikrarın sağlanması amacıyla üretici ülkelerle işbirliği içinde üretimin artırılması dahil çeşitli adımların değerlendirileceği kaydedildi.
Açıklamada ayrıca tüm ülkelere uluslararası hukuka uyma çağrısı yapıldı.