Van SBÜ Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Remzi Sarıkaya, meselenin yalnızca birkaç seyyar tezgâh ya da sokak lezzeti tartışması olmadığını belirterek, konunun şehir kültürü, toplumsal aidiyet, ekonomik yaşam ve kamusal denetim arasındaki hassas dengeyle doğrudan ilişkili olduğunu ifade etti.
Bayram arifesinde Van sokaklarında ortaya çıkan görüntülerin sosyal medyada geniş yankı uyandırdığını belirten Başhekim Sarıkaya, birçok kişinin bu görüntülerde eski mahalle kültürünü, geleneksel çarşı yaşamını ve sokak lezzetlerinin samimiyetini gördüğünü söyledi.
Modern yaşamın tekdüzeliği içerisinde insanların daha doğal ve kendilerinden izler taşıyan değerlere özlem duyduğunu vurgulayan Başhekim Sarıkaya, sokakta pişen yemeklerin yalnızca bir tüketim ürünü değil, aynı zamanda kültürel hafızanın parçası olduğunu dile getirdi.
Ancak kültürel nostalji ile kamusal gerçekliğin birbirinden ayrılması gerektiğine dikkat çeken Başhekim Sarıkaya, kontrolsüz şekilde ortaya çıkan bazı satış alanlarının ciddi sağlık ve güvenlik riskleri taşıdığına işaret etti.
Gıda güvenliği, hijyen koşulları, kullanılan suyun kalitesi, saklama şartları ve üretim ortamlarının toplum sağlığı açısından büyük önem taşıdığını belirten Sarıkaya, “Toplum sağlığı söz konusu olduğunda iyi niyet tek başına yeterli olmaz. Denetlenemeyen her alan zamanla risk üretir” ifadelerini kullandı.
Sorunun tamamen yasakçı ya da sınırsız özgürlükçü bir bakış açısıyla ele alınmaması gerektiğini belirten Sarıkaya, çözümün kültürel değerleri koruyarak bunları düzenli ve sürdürülebilir hale getirmekten geçtiğini söyledi.
Belediyeler ve ilgili kurumların denetiminde, hijyen standartları belirlenmiş geleneksel sokak lezzetleri alanlarının oluşturulabileceğini kaydeden Sarıkaya, böylece hem kültürel dokunun korunacağını hem de toplum sağlığının güvence altına alınacağını ifade etti.
Dünyadaki örneklere de değinen Sarıkaya, Singapur’daki “Hawker Centre” sistemiyle sokak lezzetlerinin belirli merkezlerde toplandığını, düzenli hijyen denetimlerinin zorunlu hale getirildiğini anlattı.
Sarıkaya, Bangkok’ta ise kontrolsüz büyüyen sokak satış alanlarının zamanla trafik ve hijyen sorunlarına neden olduğunu, bu nedenle belediyelerin kontrollü “street food zones” uygulamasına geçtiğini belirtti.
Başhekim Sarıkaya, Gaziantep örneğinde ise geleneksel lezzetlerin çarşı kültürü içerisinde korunarak gastronomi turizmine dönüştürüldüğünü ve şehir ekonomisine önemli katkılar sağladığını söyledi.
Van’ın kendi kültüründen utanmaması gerektiğini vurgulayan Sarıkaya, asıl ihtiyacın bu kültürü medeni, güvenli ve denetlenebilir bir sistem içerisinde yeniden inşa etmek olduğunu ifade etti. Gelenek ile modern denetim anlayışının birbirinin karşıtı olmadığını belirten Sarıkaya, “Kontrolsüzlük özgürlük değildir. Denetim ise yasak değil, toplum sağlığının teminatıdır” dedi.
