Güneşten gelen UV ışınları cildin yaşlanmasını hızlandırabiliyor ve hücrelerde cilt kanserine zemin hazırlayabilecek hasara yol açabiliyor. Sassari Üniversitesinden Prof. Margherita Maioli’nin ekibi, farklı çiçeklerden elde edilen balın insan cilt hücrelerinin bu hasara verdiği yanıtı nasıl etkilediğini araştırdı.
Araştırma ekibinden Dr. Fulya Kavak, tıbbi biyoloji alanındaki geçmişi ve arıcılıkla kozmetik bilimine ilgisinin çalışmaya yön verdiğini söyledi. Manuka balı gibi bazı balların tıbbi ürünlerde kullanılmasından yola çıkan Kavak, çok çiçekli balın da cilt hücreleri üzerinde ölçülebilir bir koruyucu etki gösterip gösteremeyeceğini incelemek istediklerini belirtti. Steril bal içeren yara örtüleri, jeller ve merhemler yanıkların ve iyileşmesi güç yaraların bakımında kullanılıyor.
Hücrelere UV ışınından 48 saat önce bal uygulandı
Araştırmacılar, insan cildindeki koşulları taklit etmek için tasarlanan sürekli akışlı bir biyoreaktörde cilt kök hücrelerini, fibroblastları ve keratinositleri birlikte yetiştirdi. Hücre kültürlerinin bir bölümüne UV ışınlarına maruz bırakılmadan önce 48 saat boyunca yüzde 1 oranında çok çiçekli bal içeren bir karışım uygulandı. Diğer gruba bal verilmedi.
Ekip, iki grubun UV kaynaklı strese verdiği yanıtları karşılaştırdı. Gerçek zamanlı nicel PCR yöntemiyle yaşlanma, stres yanıtı, doku yenilenmesi ve kök hücrelerin kendini yenileme ya da farklı hücre türlerine dönüşme kapasitesiyle ilişkili genlerin etkinliği ölçüldü.
Bal uygulanan hücrelerde antioksidan kapasite arttı
Deneylerde, önceden bal uygulanan cilt kök hücrelerinin daha az nitrik oksit salgıladığı ve daha yüksek antioksidan kapasite gösterdiği belirlendi. Araştırmacılar, kök hücre özellikleriyle ilişkili belirteçlerin düzeyinin arttığını, yaşlanmayla ilişkili bazı genlerin etkinliğinin ise azaldığını bildirdi. Hücreleri strese karşı koruyan bazı genlerin etkinliğinde artış, hücre çoğalmasını ve yenilenmesini düzenleyen sinyallerde de değişiklik gözlendi.
Kavak, bulguların balın UV kaynaklı stres sonrasında hücrelerin koruyucu mekanizmalarını desteklerken yenilenme sinyallerinin aşırı artmasını sınırlayabileceğine işaret ettiğini söyledi.
