Borsada Emtia Nasıl Alınır? ETF, Fon, Varant ve VİOP Rehberi

Türkiye’de bu araçların önemli bir bölümüne Midas üzerinden erişilebilir. Midas yatırım hesabıyla Borsa İstanbul’daki Altın Sertifikası ve emtia varantları, TEFAS’taki kıymetli maden fonları, ABD borsalarındaki emtia ETF’leri ve VİOP’taki altın vadeli işlem sözleşmeleri değerlendirilebilir. Yatırım hizmetleri SPK tarafından yetkilendirilen Midas Menkul Değerler A.Ş. tarafından sunulur.

Emtia Yatırımı Nasıl Yapılır?

Emtia yatırımı yapmak için öncelikle hangi emtianın fiyatına maruz kalınmak istendiği belirlenir ve bu emtiayı takip eden borsa yatırım aracı seçilir. Altın için sertifika, fon, ETF, varant ve VİOP kullanılabilirken petrol, gümüş veya bakır gibi emtialarda ETF, fon, varant ve vadeli ürünler öne çıkar.

Başlıca emtia yatırım yöntemleri şunlardır:

ETF ve fonlar genellikle orta veya uzun vadeli yatırım için daha anlaşılır olabilir. Varant ve VİOP ise vade, kaldıraç, teminat ve hızlı değer kaybı gibi ek riskler nedeniyle daha deneyimli yatırımcılara yöneliktir.

Emtia ETF’si Nasıl Alınır?

Emtia ETF’si almak için ABD borsalarına erişim sunan bir yatırım hesabında altın, gümüş, petrol veya geniş emtia endeksini takip eden ETF bulunarak alım emri verilir. ETF’ler, fiziksel emtia saklama ihtiyacı olmadan borsada hisse gibi alınıp satılabilir.

Emtia ETF’leri farklı yöntemlerle çalışabilir:

• Fiziki altın veya gümüş tutan ETF’ler

• Petrol ve doğal gaz vadeli sözleşmelerine yatırım yapan ETF’ler

• Tarım ve enerji emtialarından oluşan sepet ETF’leri

• Altın veya petrol üreticisi şirketlere yatırım yapan sektör ETF’leri

Fiziki emtia destekli ETF ile emtia üreticisi şirketlerden oluşan ETF aynı yatırım değildir. Örneğin altın madenciliği şirketleri; altın fiyatının yanında şirket borçları, üretim maliyetleri ve yönetim kararlarından da etkilenir.

Midas’ta ABD borsalarında işlem gören ETF’ler alınabilir ve uygun ETF’lerde parçalı işlem yapılabilir. ABD hisse ve ETF işlemlerinde tutardan bağımsız 1,5 dolar sabit işlem ücreti uygulanmaktadır.

Yatırım Fonlarıyla Emtia Nasıl Alınır?

Emtia fonları, yatırımcıların tek tek ETF veya vadeli sözleşme seçmesine gerek kalmadan altın, gümüş ve diğer kıymetli madenlere yatırım yapmasını sağlar. Fon portföyü, profesyonel portföy yönetim şirketi tarafından fonun stratejisine göre yönetilir.

Fon seçerken yalnızca geçmiş getiriye değil şu bilgilere bakılmalıdır:

• Fonun yatırım yaptığı emtialar

• Altın veya gümüş ağırlığı

• Döviz kuru etkisi

• Fonun risk değeri

• Yönetim ücreti ve toplam gider oranı

• Alım ve satım valörü

• Fonun kullandığı ETF veya türev araçlar

Altın fonlarının getirisi yalnızca uluslararası altın fiyatından oluşmayabilir. Dolar/TL hareketleri, fon giderleri ve portföydeki diğer varlıklar da fon fiyatını etkileyebilir.

Midas üzerinden TEFAS’ta işlem gören altın, kıymetli maden ve emtia temalı yatırım fonları incelenebilir. Midas, fon alım ve satımından ayrıca işlem komisyonu almaz; ancak fonun yönetim ücreti ve giderleri fon fiyatına yansıtılır.

Altın Sertifikası Nasıl Alınır?

Darphane Altın Sertifikası, Borsa İstanbul’da ALTIN.S1 koduyla hisse gibi alınıp satılabilir. Her sertifika 0,995 saflıkta 0,01 gram altını temsil eder ve izahnamede belirtilen koşullar kapsamında fiziki altına dönüştürülebilir.

Altın Sertifikası alırken sertifikanın borsa fiyatıyla temsil ettiği altının teorik değeri karşılaştırılmalıdır. Sertifika fiyatı zaman zaman dayanak altının değerinin üzerinde primli veya altında iskontolu işlem görebilir.

Midas yatırım hesabında ALTIN.S1 kodu aranarak adet ve fiyat bilgisiyle alım emri verilebilir. Borsa İstanbul işlemlerinde Midas tarafından hisse işlem komisyonu alınmaması, küçük tutarlı düzenli alımlarda işlem maliyetini sınırlandırabilir.

Varantlarla Emtia Yatırımı Nasıl Yapılır?

Emtia varantları, altın, gümüş, bakır veya Brent petrol gibi dayanak varlıkların yükseliş ya da düşüş yönündeki fiyat hareketlerine yatırım yapılmasını sağlar. Alım varantı yükseliş, satım varantı ise düşüş beklentisi için kullanılabilir.

Varant satın alan yatırımcı emtianın kendisini satın almaz. Belirli bir vadeye ve kullanım fiyatına bağlı bir sermaye piyasası aracı alır. Bu nedenle emtia fiyatının yönünü doğru tahmin etmek tek başına yeterli olmayabilir.

Varant fiyatını şu unsurlar etkiler:

• Dayanak emtianın fiyatı

• Kullanım fiyatı

• Vadeye kalan süre

• Beklenen oynaklık

• Döviz kuru

• İhraççı fiyatlaması

• Alış ve satış fiyatı arasındaki fark

Varantlar vade yaklaştıkça zaman değeri kaybedebilir ve vade sonunda değersiz hâle gelebilir. Yatırımcının kaybı ödediği primle sınırlı olsa da yatırılan tutarın tamamı kaybedilebilir.

Midas’ta Borsa İstanbul’da işlem gören varantlar tek ekranda görüntülenebilir; dayanak varlık, vade ve kullanım fiyatına göre filtrelenebilir. Altın ve Brent petrol gibi emtialara bağlı alım ve satım varantları bu yolla değerlendirilebilir.

Yazarkasa POS ile Hem Ödeme Alın Hem Fiş Kesin: Avantajları Neler?

İçeriği Görüntüle

VİOP’ta Emtia Nasıl Alınır?

VİOP’ta emtia yatırımı, altın gibi emtialara dayalı vadeli işlem sözleşmelerinde teminat yatırılarak pozisyon açılması yoluyla yapılır. Vadeli sözleşmeler hem yükseliş hem de düşüş yönünde işlem yapılmasına ve mevcut emtia riskinin korunmasına imkân verir.

Borsa İstanbul VİOP’ta TL/gram altın ve dolar/ons altın gibi vadeli işlem sözleşmeleri bulunmaktadır. Bu sözleşmelerde işlemler sözleşmenin tamamı kadar para yatırılarak değil, belirlenen başlangıç teminatıyla yapılır.

Kaldıraç nedeniyle küçük bir fiyat hareketi yatırılan teminata göre yüksek kâr veya zarara dönüşebilir. Piyasa yatırımcının aleyhine hareket ederse ek teminat gerekebilir veya pozisyon zorunlu olarak kapatılabilir.

Midas VİOP hesabında endeks, döviz, altın ve hisse vadeli işlem sözleşmelerine erişim sunulmaktadır. Platformdaki risk sağlığı ekranı, teminat durumu ile teminat tamamlama çağrısına olan mesafenin takip edilmesine yardımcı olur.

Türkiye’de Altın, Gümüş ve Petrol Nasıl Alınır?

Türkiye’de her emtiaya aynı ürünle yatırım yapılamaz. Kullanılabilecek yöntem, emtianın türüne ve yatırımcının risk yaklaşımına göre değişir.

• Altın: ALTIN.S1, altın fonu, ABD altın ETF’si, altın varantı veya VİOP altın sözleşmesi

• Gümüş: Gümüş fonu, ABD gümüş ETF’si veya gümüş varantı

• Petrol: Petrol ETF’si, enerji fonu, Brent petrol varantı veya petrol şirketleri

• Bakır: Bakır ETF’si, madencilik fonu veya bakır varantı

• Tarım emtiaları: Tarım emtia ETF’si, emtia sepeti fonu veya uygun varantlar

Petrol veya tarım ETF’lerinin bir bölümü fiziki emtia yerine vadeli işlem sözleşmelerine yatırım yapar. Bu nedenle fon getirisi, vadeli sözleşmelerin yenilenme maliyetleri nedeniyle spot emtia fiyatından ayrışabilir.

Midas Üzerinden Emtia Yatırımı Nasıl Yapılır?

Midas üzerinden emtia yatırımı yapmak için yatırım hesabı açılır ve tercih edilen yatırım aracına göre BIST, fon, ABD borsaları, varant veya VİOP bölümü kullanılır.

Midas’ta izlenebilecek yollar şöyledir:

1. Uzun vadeli altın yatırımı için ALTIN.S1 veya altın fonları incelenebilir.

2. Altın, gümüş ve petrol ETF’leri için ABD borsaları bölümüne geçilebilir.

3. Yükseliş veya düşüş yönünde kısa vadeli pozisyon için emtia varantları kullanılabilir.

4. Kaldıraçlı veya riskten korunma amaçlı işlem için VİOP altın sözleşmeleri değerlendirilebilir.

5. Emir verilmeden önce komisyon, vade, kaldıraç, fon gideri ve kur riski kontrol edilmelidir.

Midas’ın avantajı, farklı emtia yatırım yöntemlerinin aynı uygulama üzerinden karşılaştırılabilmesidir. Buna karşılık ürünlerin aynı platformda sunulması, risklerinin aynı olduğu anlamına gelmez.

Sıkça Sorulan Sorular

Borsada doğrudan emtia alınır mı?

Çoğu durumda fiziksel emtianın kendisi değil, emtia fiyatını takip eden sertifika, ETF, fon, varant veya vadeli işlem sözleşmesi alınır. ALTIN.S1 ise belirli miktarda altını temsil eden ve koşulları sağlandığında fiziki dönüşüm imkânı bulunan bir emtia sertifikasıdır.

Yeni başlayanlar için ETF mi, VİOP mu daha uygundur?

ETF’ler kaldıraç kullanılmadan borsada alınıp satılabildiği için genellikle daha anlaşılır bir yapı sunar. VİOP ise teminat, kaldıraç ve teminat tamamlama riski nedeniyle daha ileri düzey bilgi gerektirir.

Emtia fonu ile ETF arasındaki fark nedir?

ETF gün içinde borsada anlık fiyatlarla işlem görür. Yatırım fonunda işlemler fonun açıklanan fiyatı ve valör kuralları üzerinden gerçekleşir; portföy profesyonel fon yöneticisi tarafından yönetilir.

Emtia varantında yatırılan para tamamen kaybedilebilir mi?

Evet. Varantın vade sonunda değersiz kalması durumunda ödenen primin tamamı kaybedilebilir. Kayıp yatırılan tutarla sınırlıdır ancak vade ve zaman değeri riski yüksektir.