Van’ın nüfus kaybından işsizliğe, hayvancılıktan turizme, ulaşımdan sanayi yatırımlarına kadar birçok alanda ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirten Saadet Partisi İstanbul Milletvekili Mustafa Kaya, çözüm bekleyen başlıklara dikkat çekti.
Saadet Partisi İstanbul Milletvekili Mustafa Kaya, Van’da iki gün boyunca siyasi partiler, sivil toplum kuruluşları, kanaat önderleri ve vatandaşlarla bir araya gelerek, kentin ve ülkenin gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulunduklarını vurguladı.
Görüşmeler sırasında kendisine iletilen sorunları kamuoyuyla paylaşan Kaya, Van’ın sahip olduğu potansiyele rağmen ekonomik ve sosyal açıdan hak ettiği noktada olmadığını ifade etti.
“VAN’IN NÜFUSU SON 5 YILDA 40 BİN KİŞİ AZALDI”
Van’da ilçelerden kent merkezine doğru göç yaşanırken, kent merkezinden de başka illere göç edildiğini belirten Kaya, özellikle kırsal bölgelerdeki nüfus kaybına dikkat çekti.
İpekyolu, Tuşba ve Edremit’in merkez ilçeler olduğunu, Erciş dışında kalan ilçelerin göç verdiğini ifade eden Kaya, son 5 yılda 9 ilçenin nüfusunun yaklaşık yüzde 20 azaldığını öne sürdü.
Van’ın doğum oranlarının yüksek olduğu ve çevre illerden göç aldığı hâlde nüfusunun son 5 yılda yaklaşık 40 bin kişi azaldığını belirten Kaya, işsizliğin göçün temel nedenleri arasında yer aldığını dile getirdi.
HAYVANCILIKTA GERİLEME, TURİZMDE DÜŞÜK DOLULUK
Van’ın Türkiye’nin en geniş mera alanlarına sahip illerinden biri olduğunu ve küçükbaş hayvancılıkta önemli bir merkez konumunda bulunduğunu vurgulayan Kaya, geçmişte 6 milyonun üzerinde olan koyun sayısının bugün 2,5-3 milyon bandına gerilediğini ifade etti.
Kaya, hayvancılığın yanı sıra turizm ve sınır ticaretinin de Van ekonomisi için büyük önem taşıdığını belirterek, Van Gölü’nün turizm potansiyelinin yeterince değerlendirilemediğini savundu.
Komşu İran’daki savaşın turist sayısını olumsuz etkilediğini söyleyen Kaya, kentteki otellerin doluluk oranlarının yüzde 25-35 seviyelerinde kaldığını ileri sürdü. İranlı turistlerin Van turizmi açısından önemli bir yere sahip olduğunu belirten Kaya, sektörün daha güçlü desteklenmesi gerektiğine işaret etti.
SU FİYATLARI VE ULAŞIM SORUNLARI GÜNDEMDE
Van’da su fiyatlarının yüksek olduğunu ve birçok vatandaşın su borçları nedeniyle icralık duruma düştüğünü ifade eden Kaya, kentin altyapı sorunlarının da çözüm beklediğini kaydetti.
Van Çevre Yolu’nun yaklaşık 15 yıldır tamamlanamadığını belirten Kaya, Van’a ticari açıdan önemli katkı sağlaması beklenen Şırnak-Habur kara yolu projesinin de uzun süredir tamamlanamadığını dile getirdi.
Kent içi trafik sorununun giderek büyüdüğünü söyleyen Kaya, vatandaşların merkezdeki yoğunluktan kaçınmak için ara sokakları kullanmak zorunda kaldığını ve özellikle kenar mahallelerden merkeze ulaşımın zorlaştığını ifade etti.
Demiryolu ulaşımının Tatvan üzerinden feribotla sağlandığını hatırlatan Kaya, Van’a kesintisiz demiryolu bağlantısı kurulması gerektiğini belirtti. Kuzey veya güney güzergâhlarından uygun olanın tamamlanmasını isteyen Kaya, Van Organize Sanayi Bölgesi’nin de demiryoluyla İran’a bağlanmasının önemini vurguladı.
VAN OSB İÇİN “KURULUŞ AMACINA UYGUNLUK” ÇAĞRISI
Van Organize Sanayi Bölgesi’ni ziyaret ettiğini belirten Milletvekili Kaya, bölgede 170 fabrikanın bulunduğunu ancak bunlardan yalnızca 40’ının faal olarak çalıştığını öne sürdü. Kaya, faal işletmelerin önemli bir bölümünün çağrı merkezi olarak hizmet verdiğini ifade ederek OSB’nin mevcut yapısını eleştirdi.
Sanayi bölgesinin tam kapasiteyle çalışması durumunda 30-50 bin kişiye istihdam sağlayabilecek bir potansiyele sahip olduğunu belirten Kaya, mevcut istihdamın ise yaklaşık 2 bin 500-3 bin kişi seviyesinde olduğunu dile getirdi.
OSB’de boş fabrikalar bulunurken Kurubaş Mahallesi’ndeki tekstil fabrikalarının kapandığını belirten Kaya, bölgeye 30 yeni tekstil fabrikası yapılması planını sorguladı. Arsa tahsislerinin ve mükerrer tahsis iddialarının, kuruluş amacına uygun olmayan faaliyetlerin ve taşınmaz kullanımına ilişkin iddiaların açıklığa kavuşturulması gerektiğini ifade etti.
Kaya ayrıca Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) destekleriyle gerçekleştirilen yatırımların mevzuata uygunluğuna ilişkin iddiaların da incelenmesi çağrısında bulundu.
“VAN’IN İHRACATI 20 MİLYON DOLARI GEÇMİYOR”
Van’ın sanayi ve ihracat performansına da değinen Kaya, 2025 yılı ihracat rakamlarını örnek göstererek kent ekonomisinin mevcut durumunu eleştirdi.
Kaya’nın paylaştığı verilere göre Gaziantep’in ihracatı 10 milyar dolar, Kayseri’nin 3,8 milyar dolar, Konya’nın 3,5 milyar dolar ve Kahramanmaraş’ın 1,2 milyar dolar seviyesinde bulunurken Van’ın ihracatının 20 milyon doları geçmediğini öne sürdü.
Van’ın sahip olduğu coğrafi konum, hayvancılık kapasitesi ve İran’a açılan sınır ticareti imkânlarına rağmen ihracatta geride kaldığını belirten Kaya, üretim ve istihdam odaklı politikaların önemine dikkat çekti.
UÇAK SEFERLERİ VE BİLET FİYATLARI ELEŞTİRİSİ
Van’ın hava ulaşımına büyük ihtiyaç duyduğunu ifade eden Kaya, uçak seferlerinin yetersiz, bilet fiyatlarının ise yüksek olduğunu söyledi.
İşsizlik nedeniyle özellikle büyük şehirlere inşaat işçisi olarak çalışmaya giden vatandaşların yaşadığı sorunlara da değinen Kaya, iş kazalarında hayatını kaybeden işçilerin cenazelerinin sık sık memleketlerine getirildiğini belirterek kentte istihdam olanaklarının artırılması gerektiğini vurguladı.
“2011 DEPREMİNİN ÜZERİNDEN 15 YIL GEÇTİ”
Van’ın 2011 yılında yaşadığı depremin ardından geçen 15 yıla rağmen kentte yıkılmayı bekleyen binlerce bina bulunduğunu öne süren Kaya, olası bir depreme karşı hazırlıkların önemine dikkat çekti.
Kentin doğal güzelliklerine rağmen yaşanabilir şehirler sıralamasında alt sıralarda yer aldığını belirten Kaya, güvenli yapılaşma, altyapı ve şehir planlaması alanlarında daha etkili adımlar atılması gerektiğini ifade etti.
KAYYUM UYGULAMALARINA TEPKİ GÖSTERDİ
Milletvekili Kaya, Van’da kayyum uygulamalarının da önemli bir tartışma konusu olduğunu belirterek, valilik ve büyükşehir belediyesi görevlerinin aynı kişide birleştirilmesini eleştirdi.
İki görevin tek kişiye verilmesinin yönetim açısından sorunlar oluşturabileceğini savunan Kaya, kısa süreli valilik görevlerinin de kentin sorunlarına odaklanmayı zorlaştırabileceğini ileri sürdü.
Kaya, yerel seçimlerde vatandaşların tercihlerini etkileyen unsurlar arasında seçilmiş iradeye müdahale algısının da bulunduğunu belirterek, Van’da normalleşmenin sağlanmasının kent siyasetinin önünü açabileceğini ifade etti.
Milletvekili Kaya, Van’ın ekonomik ve sosyal sorunlarının çözümü için üretim ve istihdamın artırılması, hayvancılık ve turizmin desteklenmesi, ulaşım projelerinin tamamlanması ve Organize Sanayi Bölgesi’ne ilişkin iddiaların açıklığa kavuşturulması gerektiğini vurguladı.
