Hakkâri ve ilçelerindeki yerel yönetim yapısını doğrudan etkileyecek olan kritik hukuki süreç tamamlandı. Anayasa Mahkemesi (AYM), Belediye Kanunu’nda yapılan ve nüfusu 2 binin altına gerileyen belediyelerin köye dönüştürülmesini içeren düzenlemenin iptal talebini karara bağladı. Yüksek Mahkeme, düzenlemenin kamu yararı taşıdığına ve anayasaya aykırı olmadığına hükmederek başvuruyu reddetti. Bu karar, Hakkâri’nin mevcut belde belediyeleri için nüfus kriterini hayati bir eşik haline getirdi.
HAKKÂRİ’NİN 3 BELDESİ MERCEK ALTINDA
Hakkâri genelinde aktif olarak hizmet veren üç ana belde belediyesi bulunuyor. 2025 yılı tahmini verilerine göre bu beldelerin nüfus durumları şu şekilde seyrediyor:
Durankaya (Merkez): Yaklaşık 3.500 - 4.000 nüfus.
Büyükçiftlik (Yüksekova): Yaklaşık 3.500 - 4.500 nüfus.
Esendere (Yüksekova): Yaklaşık 3.000 - 4.000 nüfus.
Şu anki verilere göre Hakkâri’deki beldelerin nüfusu 2 bin sınırının üzerinde gözükse de, bölgedeki yoğun göç ve nüfus azalma eğilimi bu yerleşim yerlerini risk grubunda tutuyor.
BELEDİYELER NE ZAMAN KAPANACAK?
AYM’nin kararına göre, nüfusu sınırın altına düşen belediyelerin tüzel kişiliği hemen sona ermeyecek. Mevcut belediye başkanları ve meclis üyeleri, görev süreleri olan ilk yerel seçimlere kadar görevlerine devam edecekler. Seçim döneminden itibaren ise bu yerleşim yerleri "köy" statüsüne geçecek ve belediye başkanlığı yerine köy muhtarlığı için seçim yapılacak. Mahkeme, bu sistemin "daha etkin ve verimli kamu hizmeti" sağlanması amacıyla kanun koyucunun takdir yetkisinde olduğunu belirtti.
HUKUKİ BELİRLİLİK İLKESİNE UYGUN BULUNDU
CHP tarafından açılan iptal davasında, düzenlemenin küçük yerleşimlerde nüfus kaybını artıracağı ve hukuki belirliliği zedeleyeceği savunulmuştu. Ancak Yüksek Mahkeme, belediyelerin kurulması veya kaldırılmasının kanunla düzenlenmesinin anayasal bir zorunluluk olduğunu hatırlattı. Gerekçeli kararda, dönüşüm usullerinin açık ve anlaşılır olduğu, bu nedenle hukuki güvenlik ilkesine bir aykırılık bulunmadığı ifade edildi. Kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte, İçişleri Bakanlığı’nın nüfus verilerini baz alarak ilgili belediyelere tebligat yapması bekleniyor.
