Van’ın geçmişine ilişkin tarihi belgeler, kentin bugünkü idari sınırları ve bölgedeki nüfus yapısına dair dikkat çekici bilgiler ortaya koyuyor.
Van Şehir Okumaları Projesi Koordinatörlerinden Muhlis Kaya, yaklaşık 127 yıl öncesine ait olduğu belirtilen bir nüfus tablosunu paylaşarak, geçmişteki Van Vilayeti’nin nüfus yapısına dikkat çekti.
‘Van Vilayetinin Nüfus-i Umumisi (Genel Nüfusu)’ başlıklı tarihi tabloda Van kazasının yanı sıra Adilcevaz, Erciş, Bargiri, Çatak, Gevaş, Müküs, Karçkan, Mahmudiye ve Hakkari merkezli bazı kazalar da yer alıyor.
Belgede yer alan toplam rakamlara göre Van Vilayeti’nin genel nüfusu 309 bin 120 olarak görülüyor. Bunun 175 bin 149’u erkek, 133 bin 871’i ise kadın nüfustan oluşuyor.
Tabloda Van kazasının nüfusu 63 bin 698 olarak kaydedilirken, Erciş’in 19 bin 238, Bargiri’nin 12 bin 692, Çatak’ın 13 bin 562, Gevaş’ın 9 bin 833 ve Mahmudiye’nin 16 bin 700 nüfusa sahip olduğu görülüyor.
“VANLI, HAKKARİLİ, BİTLİSLİ TARTIŞMALARINA BÖYLE BAKMAK LAZIM”
Tarihi nüfus tablosunu değerlendiren Muhlis Kaya, geçmişteki idari yapılanmanın bugünkü sınırlarla birebir örtüşmediğine dikkat çekerek, Vanlı, Hakkarili ve Bitlisli tartışmalarının da tarihsel süreç içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Kaya, paylaşımında şu değerlendirmeyi yaptı; “Van, 127 yıl önce, çevre illeri de kapsayacak şekilde 309.120 nüfusa sahipti. Vanlı, Hakkarili, Bitlisli tartışmalarına da böyle bakmak lazım.”
Kaya’nın paylaşımı, bugünkü il sınırlarının geçmişteki idari yapılanmayla aynı olmadığını ve bölgenin tarihini değerlendirirken, dönemin vilayet ve kaza sınırlarının dikkate alınması gerektiğini yeniden gündeme getirdi.
TARİHİ BELGE VAN’IN GEÇMİŞİNE IŞIK TUTUYOR
Söz konusu tablo, yalnızca nüfus rakamlarını değil, dönemin Van Vilayeti’nin ne kadar geniş bir coğrafi alanı kapsadığını da göstermesi açısından dikkat çekiyor.
Bugünkü idari sınırlarla yaklaşık 127 yıl önceki Van Vilayeti’nin sınırları arasındaki fark, bölgenin tarihini ve nüfus hareketlerini değerlendirirken dönemin koşullarının göz önünde bulundurulmasının önemini ortaya koyuyor.
Tarihi nüfus tablosu, Van’ın geçmişteki idari yapısı ve bölgesel nüfus dağılımına ilişkin önemli bir arşiv belgesi olarak dikkat çekiyor.
