Deprem uzmanları ise halkın en çok merak ettiği soruya yanıt verdi: Van’da büyük bir deprem bekleniyor mu? Deprem Bilimci Dr. Ramazan Demirtaş, Deprem Uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş ve Yer Bilimci Prof. Dr. Naci Görür 5.2’lik depremi değerlendirdi.
Deprem Bilimci Dr. Ramazan Demirtaş, “5.2’lik deprem, 2011 Van depreminin artçı bölgesinde gerçekleşti. Bu bölgedeki faylar uzun süredir büyük deprem üretmiyor. Dolayısıyla arkasından büyük bir deprem gelme riski düşük” dedi.
Deprem Uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş da, “2011’de kırılmayan fayın üst kısmı bugün 5.2’lik depremle aktive olmuş olabilir. Bölgedeki gerilmeler büyük ölçüde 2011’de boşalmıştı. Bu depremle enerji büyük ölçüde açığa çıktı. Yeni bir büyük deprem olma olasılığı düşük, ancak küçük çaplı artçılar olabilir” ifadelerini kullandı.
Yer Bilimci Prof. Dr. Naci Görür ise, “Van-Yeşilköşk Fay zonları arasında 5.1’lik deprem oldu. Bu fay 7 büyüklüğünde deprem üretebilir ama şu an için böyle bir deprem beklemiyoruz” açıklamasında bulundu.
Van’da sabah saatlerinde yerin yaklaşık 7 kilometre derinliğinde gerçekleşen sarsıntı, Van şehir merkezi başta olmak üzere çevre ilçelerde de güçlü şekilde hissedildi. Depremin etkisi yalnızca Van’la sınırlı kalmazken, çevre illerde de hissedildiği bildirildi.
DEMİRTAŞ: “BÜYÜK BİR DEPREM OLMA RİSKİ DÜŞÜK”
Van’daki 5.2’lik depremi değerlendiren Deprem Bilimci Dr. Ramazan Demirtaş “2011 depreminin hemen üzerinde olan bir depremden bahsediyoruz. Tabi 23 Ekim’deki deprem buradaki birçok fayda ciddi bir deformasyon değişikliğine neden olduğu için hemen kuzeyinde bir Erciş fayı var. Bu fay uzun süredir deprem üretmiyor. Ama ilk kez olan bir deprem değil. Sonuçta 23 Ekim 2011 sonrası biliyorsunuz Van çevresinde özellikle 2020’de Hoy’un olduğu Başkale fayı ile Saray’daki fayzonunun birleştiği noktada 5.9’lar oldu. Yani Van çevresinde çok sayıda deprem üreten faylar var. Ama önemli olan bu deprem hangi fayda olmuş diye baktığımız zaman direkt 23 Ekim’de olan depremin artçı depremler bölgesine girdiğini görüyoruz. Dolayısıyla arkasından deprem gelir mi diye sorarsanız bunu üretecek bir fay gerekiyor. Bu depremin 2011’deki depremle bağlantılı olduğunu söyleyebiliriz. Arkasından büyük bir deprem olma riski düşük gibi, ancak Erciş fayının deprem geçmişini bilmiyoruz” dedi.
BEKTAŞ: “5.2’LİK DEPREM, 2011 VAN DEPREMİNİN ARTÇILARININ DAĞILIMI İÇERİSİNDE GELİŞTİ”
Deprem Uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş ise, 5.2’lik depremin, 2011 Van depreminin artçı bölgesinde gerçekleştiğini belirterek, “Depremin olduğu yer, 2011 Van depremini hatırlayalım. 7.1'lik 2011 Van depreminin olduğu yere çok yakın. Hatta artçılarının dağılımı içerisinde gelişti. Yani tekrar ediyorum 2011 Van depreminin artçılarının dağılımı içerisinde gelişti. Bu artçılarda 5.2 büyüklüğünde depremler idi. Şimdi 2011 depremine baktığımız zaman bu deprem son derece ilginç bir fay ile ilişkili. Çok daha derinde yaklaşık 10-15 km derinlikte yatay bir fay zonu ve bu fay zonunun üst kısmı eğimli ama üst kısmı kırılmamıştı. Yani kırılan kısım daha derin kısım idi. Benim ilk görüşüm veyahut da şahsi görüşüm şudur: 2011 yılında kırılmayan fayın üst kısmı zaten yüzeyde de pek görülmüyordu. Fayın deformasyon izleri veya kırık izleri gözükmüyordu. 2011 yılında 10-15 kilometre derinde kırılan fayın yüzeye doğru olan uzantısı kırılmamıştı. Eğimli kısmı kırılmamıştı. Büyük bir ihtimalle bu kısım kırıldı. Yani 5.2'lik depremle bu kısım kırıldı. 2011 depreminin uzantısı olabilir. Çünkü o depremde fay tam kırılmamıştı. Fayın alt kısmı kırılmıştı ama üst kısmı kırılmamıştı. Dolayısıyla bu olasılıklardan biri” diye konuştu.
“5.2’LİK DEPREM KUZEYDE ERCİŞ FAYINI DAHA DA DOĞUDA VAN DEPREM FAYINI TETİKLEMİŞ OLABİLİR”
2011'den sonra 5.2'lik deprem artçı depremler meydana geldiğin vurgulayan Bektaş, “Orada takip eden bir sürü 5.2'lik deprem olmuştu. Bu daha aynı yerde, aynı zonda 5.2'lik bir deprem. Büyük bir ihtimalle o kırılmayan kısım tekrar aktive oldu. Yani reaktif diyoruz. Başka deyişle nasıl ki bizim normal faylarımız kırılarak ilerliyor. Faylar sadece yatay doğrultuda kırılarak ilerlemez. Düşey yönde de kırılarak ilerler. Tıpkı bir kasık fıtığı düşünün. Nasıl ki alttan bağırsakları böyle kırarak, parçalayarak yukarıya doğru şişer, kalınlaştırır veyahut da don şeklinde yapar karını. Bu da aynı zamanda alttan yukarıya doğru yükselen bir fay. Buna biz kör fay diyoruz veya İngilizce blind fault diyoruz. Yani yüzeyde tam belirgin olmayan ama aşağıdan kırarak yukarıya doğru yer kabuğunu kırarak yükselen bir fay özelliğindeydi 2011 fayı. Şimdi bugünkü depremde aynı yerde olması büyük bir ihtimalle diyorum ki o kırılmayan kısım kırılmış olabilir. Bir kısmı kırılmış olabilir. Yani bu bölgede zaten gerilmeler 2011'de önemli bir şekilde boşaldı. Bu da orta büyüklükteki bir depremle enerji boşalmıştır. Ha bundan sonra deprem olabilir mi? Elbette olabilir. Ama bu depremler Kuzeyde Erciş fayını daha da doğuda Van deprem fayını tetiklemiş olabilir. Oraya stres transferi yapmış olabilir” ifadelerini kullandı.
GÖRÜR: “BU BÜYÜKLÜKTE YENİ BİR DEPREM BEKLEMİYORUZ”
Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Yer Bilimci Prof. Dr. Naci Görür ise, “Van-Yeşilköşk Fay zonları arasında, Van’da 5,1 deprem oldu. Bu zon bir bindirme zonu. Daha önce depremin olduğu bir yer. 7 büyüklüğünde deprem üretebilir ama bu büyüklükte yeni bir deprem beklemiyoruz” diye konuştu.
