Bismillah!
Çağlar değiştikçe ihtiyaçlar ve öncelikler de değişir. Nitekim 'çağın farzı' kavramı bu değişim ve ihtiyacın bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Bireysellikten ziyade, ümmet olarak maruz kalınan değişimin etkisini minimize etmek için bazı reaksiyonlar göstermek gerekir. İslami esaslar göz önünde bulundurulduğunda bu işi sıradan kimselerin yapamayacağı malumdur.İşte bu gün bu köşeden Yusuf El Karadavî'nin 'Öncelikler Fıkhı' kitabından alıntılar yaparak modern çağa çalışmalarıyla damga vurmuş alimlerin öncelik verdikleri hususları aktaracağım inşallah.
İşte o güzide alimlerimiz ve öncelik verdikleri konular:
İmam İbnAbdulvehhab
Önceliği inanca (akideye) vermişti. Bunun sebebi, tevhidin kaynağını kirleten ve safiyetini bozan şirk ve hurafelerden onu korumaktı.
Albay Muhammed Ahmed el-Mehdi
Cihada öncelik vererek kendisine tabi olanları sertlik ve bağımsızlık yolunda eğitmeye, İngiltere ve müttefiklerinin sömürgeciliğine karşı çıkmayı hedeflemiştir.
SeyyidCemalüddin ElAfganî
Ümmetin dini ve dünyası üzerinde büyük tehlike oluşturan sömürgeciliğe karşı Müslümanları uyandırmaya ve heyecanlandırmaya çalışmıştır
İmam Muhammed Abduh
Müslüman aklın taklit esaretinden kurtularak saf islamî kaynaklara bağlanmasına önem verdi.
İmam Hasan el-Benna
Şehid imam, öncelikle Müslümanların İslam anlayışını düzeltmek, batılı ve laikler tarafından İslam'dan çıkarılan kısmı ona yeniden iade etmeye önem verdi. Zira batılılar ve laikler İslam'ın, hukuksuz bir inanç, devletsiz bir din, güçsüz bir hak ve cihadsız bir barış olmasını istediler.
El-Benna ise,dini tesis eden Allah'ın istediği gibi, İslam'ın inanç ve hukuk, din ve devlet, hak ve güç, barış ve cihad, Mushaf ve kılıç olmasını arzuladı. O, insanlara siyasetin İslam'ın bir parçası ve hürriyetin onun farzlarından bir farz olduğunu açıklamak için büyük çaba sarf etti.
Şehit imama göre, insanların İslam'ın temel esasları ve genel kuralları etrafında bir araya gelmeleri yeterlidir.
İmam Mevdûdî
Ebu'l-E'la el-Mevdûdî'nin öncelik verdiği husus, modern cahiliyye ile savaş, insanları dine ve kapsayıcı anlamıyla ibadete yeniden döndürmek, sadece Allah'ın hakimiyetine boyun eğmelerini sağlamak, makamları ve görevleri ne olursa olsun yani ister düşünür ister siyasi önderler olsun, yaratılmışların hakimiyetini reddetmek, medeniyet, ekonomi, siyaset, fert, toplum ve aile hayatında batı düşüncesini reddeden, inkılap ya da değiştirmede özel bir yöntemi olan kaliteli bir İslam kültürü oluşturmaktı.
ŞehidSeyyid Kutup
ŞehidSeyyid Kutup önceliği sistemden önce inanca ve yeryüzünde Allah'ın hakimiyetini gerçekleştirmeye verdi. Aynı zamanda İslam'daki 'İnanç düşüncesi'nin düzeltilmesine de önem verdi. Zira bozuk ya da hastalıklı bir düşünceden doğru bir amel meydana gelmezdi.
Üstada göre her şeyden önce bir ölçü belirlemek gerekiyor. Ayrıca bu ölçünün arzu ve isteklere göre değişmeyen sabit bir ölçü olması da zorunlu oluyor. İşte bu değişmez ölçü, Allah'ın ölçüsüdür.
Üstad Muhammed Mübarek
Islah ve yenilik taraftarı alimlerden olup da öncelikler fıkhına dikkat çekenlerden biridir. O şöyle diyor:
'İslam nizamında birlik özelliğinin yanında önemi ve konumu ondan hiç de az olmayan bir özellik daha vardır ki bu da, hayatın yönleri ve değerleri arasında nesebin kontrol altına alınmasıdır. Mal, lezzet, amel, akıl, bilgi, güç, ibadet, akrabalık, milliyetçilik ve insanlık hayat değerlerinden birer değerdir. İslam hayat nizamı içerisinde bunların her birine aşılmaması gereken belli bir yer vermiştir ki, bir değer diğerine baskın gelmesin.
Şeyh Muhammed Gazalî
Öncelikler fıkhına teori, düşünce ve açıklama bakımından özen gösterenlerden biridir. İmanı, bazılarının aksine bir bütün olarak ele alan üstad şöyle diyor:
'İman, altmış veya yetmiş küsur şubedir. Bu şubeler nasıl denk gelirse öyle üst üste yığılmış mıdır? Bunlar, bir kimsenin çarşıdan alıp kolayına geldiği gibi çantasına yerleştirdiği bir eşya gibi midir? HAYIR… Aksine bunlar önemi ve değeri farklı olan şubelerdir. Toplu şekil içinde her birinin saygın yeri vardır ki, onu aşamaz.'
İşte öncelikleri böyleydi alimlerimizin. Dönemlerine göre neye ihtiyaç çoksa oradan başlamışlar mücadeleye.
Allah hepsinden de razı olsun. Onların gösterdiği pencereden bakınca bugünümüzün önceliği esaslı bir eğitim süreci ve ümmetin birliğini sağlamak olsa gerek. Allah cümlemize bu uğurda muvaffakiyetler nasip etsin inşallah! Selam ve dua ile…